Ośrodek Horyzont - Konferencja IAGR 2024

INSTYTUT ANALIZY GRUPOWEJ
RASZTÓW
INSTYTUT ANALIZY GRUPOWEJ
RASZTÓW
Przejdź do treści
Magdalena Kozłowska, Dawid Sołomianko, Małgorzata Futyma
Ośrodek Psychoterapii i Analizy Grupowej Horyzont
Kobyłka, ul. ks. M. Załuskiego 74/5
kontakt@psychoterapia-horyzont.pl

Powiatowa Rada Specjalistów jako przykład działającej grupy

Chcemy państwu przedstawić jedno z naszych działań lokalnych, którego jesteśmy pomysłodawcami i jednocześnie realizatorami. Poniżej przedstawiamy wieloletni proces powoływania do życia lokalnej grupy specjalistów czyli Powiatowej Rady Specjalistów.

W 2016 r. Starostwo Powiatowe w Wołominie szukało ekspertów do napisania Powiatowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego, zgodnie z ówczesną ustawą o ochronie zdrowia psychicznego. Dwójka terapeutów podjęła się tego zadania.
Kierując się chęcią rozwoju lokalnej współpracy pomiędzy gabinetami psychoterapeutycznymi, instytucjami a samorządem, koncepcja grupy była naturalną przestrzenią w jakiej rozumieliśmy współpracę i w jakiej ją zaproponowaliśmy. Praca w grupie wydawała się dobrym rozwiązaniem na drodze pomiędzy indywidualnym gabinetem a instytucją. Nie byliśmy do końca świadomi, że powstanie tego typu grupy, struktury nie tylko będzie prowadziło do integracji, ale też okaże się kontaktem z różnicami. Dopiero po identyfikacji różnic możliwe było budowanie grupy, która zaczęła w naszym doświadczeniu, coraz więcej pomieszczać.

Tworząc Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego  w 2016 r. doświadczyliśmy bardzo dużych deficytów, pomieszania nie tylko pojęć i ról, ale też braku wspólnych podstaw. Zbierając lokalne dane szybko okazało się, że niewiele wiadomo. Dodatkowo z powodu braku ustaw
o zawodzie psychoterapeuty i psychologa w samym środowisku był spór o to, kto jest np. psychoterapeutą.
Zaproponowana przez nas forma lokalnej współpracy w postaci grupy pod nazwą Rady Specjalistów wydawała się wnosić potencjał do mierzenia się z problemami. Zaprosiliśmy do współpracy kilkadziesiąt osób, będących przedstawicielami i pracownikami wielu lokalnych instytucji. Początkowy entuzjazm szybko został przygnieciony frustracją, iż nasze dobre chęci, wola kontaktu nie spotkały się z oczekiwaną odpowiedzą. Stworzyliśmy przestrzeń, która wypełniła się rywalizacją, nieufnością i podejrzliwością. Pomysł Rady w proponowanej formie, okazał się niemożliwy do realizacji. Powstała w ten sposób grupa nie miała żadnej formy organizacji, a spontaniczność, nasze otwarcie i chęci przyczyniły się głównie do naszej frustracji. Pomysł Rady został zarzucony na kilka lat, choć wracaliśmy do prób zrozumienia przyczyn niepowodzenia.

W 2022 ponownie rozpoczęliśmy prace nad Powiatowym Programem Ochrony Zdrowia Psychicznego. Myśl o utrzymaniu Rady Specjalistów jako grupowej formy współpracy lokalnego środowiska specjalistów z obszaru zdrowia psychicznego pozostała jako możliwa do realizacji, mimo niepowodzeń w poprzedniej edycji programu. Tym razem, byliśmy wyposażeni w nowe, poza gabinetowe doświadczenia, nie liczyliśmy już na spontaniczność i chęci, a rzeczowe rozmowy. Drugi program pisaliśmy już w trzyosobowej grupie. A w naszych umysłach była zdecydowanie większa przestrzeń na uznanie innego, różnego i nieidealnego świata z którego pochodzimy my wszyscy specjaliści zdrowia psychicznego.

Spotkania wokół pisania programu obywały się w dużych i małych grupach. W ten sposób wyłonili się kandydaci do Rady Specjalistów. Rada rozpoczęła swoją działalność w czerwcu 2023 r. i regularnie odbywają się spotkania w małych grupach. Radę powołał Starosta, a my zrezygnowaliśmy z niektórych celów, jak regulacja czy decyzyjność rady. Skupiając się na pomieszczającej roli grupy, zgodzie na jej stopniowy rozwój, ze świadomością toczącego się procesu grupowego.
Powołana w ten sposób Rada otrzymała potencjał, a zaangażowani specjaliści otrzymali przestrzeń dla siebie, która wypełniła się wymianą doświadczeń, ale też rosnącą świadomością wzajemnych różnic.
Zauważyliśmy, że druga próba pisania programu stała się bardziej społeczną formą, mogliśmy rozmawiać o różnicach i podobieństwach w środowisku specjalistów. Poniekąd każdy mógł się zidentyfikować z proponowaną treścią programu. Właściwe każdy był gotowy coś porzucić by zyskać wspierającą przestrzeń.

W czasie kolejnych spotkań członków Rady Specjalistów wzajemne zaufanie, odnalezienie wspólnego celu dało nadzieję, iż możemy wspólnie zorganizować konferencję. Pierwsze wspólne działanie. Jednak w dalszym ciągu nie byliśmy zidentyfikowani z instytucją, która nas powołała. Oczekiwaliśmy współpracy, nie rozumiejąc do końca przestrzeni, w której spotkania miała grupa. Nasza chęć osadzenia się w roli autorytetu spotkała się z oporem ze strony powiatu, zderzyła się z wewnętrznymi zasadami funkcjonowania tej instytucji, jak choćby kalendarz wyborczy i zmiany w lokalnych władzach. Rozwinął się konflikt pomiędzy zasadami współpracy gabinetów rozumianych jako jednostki, a zasadami instytucji, która wcale nie identyfikowała nas jako dojrzałych i zdolnych do podjęcia się organizacji konferencji. Niezwykłym doświadczeniem dla nas samych, było wspólnie spotkanie grupy Rady, która mimo niepewności co do losów planowanej konferencji, miała własną wewnętrzną wiarę w potencjał i możliwości współpracy. Planowała kolejne kroki w niepewnej i zmiennej rzeczywistości wyborów i przekazywania władzy.

Bez doświadczenia współpracy w przestrzeni grupy, nie byłoby możliwe przetrwanie czasu zmian i dotrwanie do informacji, iż pomysł grupowej współpracy, jest dalej atrakcyjny, a lęk przed rozpadem i odrzuceniem został zastąpiony propozycją kontynuacji współpracy ze strony Powiatu.
Celem Rady jest spotkanie się specjalistów w powiatu w jednym miejscu i czasie by się poznać i tworzyć sieć wzajemnego wsparcia w leczeniu pacjentów oraz miejsce do wymiany doświadczeń i dobrych praktyk. Udało się nam zebrać informacje kim jesteśmy i komu realnie pomagamy. Te informacje posłużyły do powstania lokalnego biuletynu, którego „premiera” będzie na ww. konferencji. Biuletyn jest opracowany przez specjalistów i kierowany jest do specjalistów.

Ciekawym rozwiązaniem jest także ewolucja formy spotkań grupowych Rady. Dotychczas Rada spotykała się w budynku Starostwa, a na ostatnim posiedzeniu ustalono rotacyjność miejsca – czyli wizyty studyjne w ośrodkach, przychodniach, gabinetach prywatnych, świetlicach środowiskowych itp. Rada zyskała duże poparcie urzędników oraz radnych (wszystkich opcji politycznych), ale przede wszystkim działa dobrowolnie, non-profit i pomieszcza to, co przez lata dźwigaliśmy sami w swoich gabinetach.

Praca nad taką formą działania lokalnego zajęła naszemu zespołowi w sumie 8 lat. Poznaliśmy w tym czasie setki fachowców w ochronie zdrowia, wysłuchaliśmy bardzo wielu frustrujących historii o niedziałającym systemie, o bezradności, niemocy, złości itd. Posiadamy badania opisujące lokalny koloryt opieki psychiatryczno- psychologicznej; forma pracy grupowej w naszym powiecie staje się standardem. Program przewidziany jest na lata 2022-2027, z każdym kolejnym spotkaniem grupy przybywa zwolenników i chętnych, by zabrać głos w naszej zawodowej wspólnej sprawie.

Nasz Ośrodek zrzesza psychoterapeutów głównie skupionych na leczeniu w nurcie psychodynamicznym i psychoanalitycznym. Oprócz pracy z pacjentami ważne jest dla nas także realizowanie działań w środowisku lokalnym w obszarze ochrony zdrowia psychicznego. Zależy nam na promowaniu analizy grupowej oraz myślenia psychodynamicznego i psychoanalitycznego, a także na współpracy z różnymi instytucjami w powiecie. Dlatego powołaliśmy do życia Stowarzyszenie o nazwie Zielony Horyzont i złożyliśmy ofertę napisania kolejnego programu na następne lata.
Wspólnym miejscem naszej pracy i działań lokalnych jest Ośrodek Psychoterapii i Analizy Grupowej Horyzont w podwarszawskiej Kobyłce. Ośrodek zajmuje się leczeniem w formie zarówno indywidualnej jak i grupowej. To miejsce skupia zasadniczo psychoterapeutów pracujących w oparciu o nurt psychoanalityczny i psychodynamiczny. Korzystamy także z regularnej superwizji w Ośrodku.
 
Założyliśmy w 2021 r. stowarzyszenie o nazwie Zielony Horyzont, które pomaga nam realizować działania lokalne na rzecz ochrony zdrowia psychicznego oraz daje możliwość wypowiadania się w ważnych dla nas sprawach. Lokalnie promujemy i zachęcamy do korzystania z leczenia poprzez udział w grupach psychoterapeutycznych. Organizujemy w przestrzeni lokalnej seminaria, warsztaty, grupy dyskusyjne ze specjalistami i dla specjalistów związanych z ochroną zdrowia psychicznego.  Podejmujemy się współpracy z instytucjami tj. Starostwo Powiatowe czy urzędy gmin. Jesteśmy autorami lokalnych programów zdrowia psychicznego. Prowadzimy badania przesiewowe wśród nastolatków w ocenie ryzyka samobójstwem. Organizowaliśmy grupę wsparcia dla pedagogów, psychologów szkolnych w sytuacji mierzenia się z lokacją uchodźców z Ukrainy w szkołach (a materiał z tego doświadczenia, został zakwalifikowany do zaprezentowania na najbliższej konferencji EFPP A different world? Psychoanalytic Psychotherapy and Relatedness in Stormy Times w Warszawie).
Magdalena Kozłowska – jestem psychologiem i psychoterapeutą (Instytut Analizy Grupowej „Rasztów”). Naukowo jestem badaczem efektywności programów zdrowotnych. Próbuję lokalnie promować leczenie poprzez psychoterapię grupową. Jestem autorką/współautorką kilku programów zdrowotnych m.in. Powiatowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego (I i II edycji), profilaktycznych programów kierowanych do szkół i .in.
Aktualnie jestem przedstawicielem Stowarzyszenia Zielony Horyzont, które działa na rzecz poprawy i ochrony zdrowia psychicznego w powiecie wołomińskim.
Dawid Solomianko – jestem psychologiem i psychoterapeuta, pracuje w podejściu psychoanalitycznym. Doświadczenie zdobywam także jako kierownik Specjalistycznej Poradni Rodzinnej przy PCPR w Wołominie, prowadzeniu zespołu, orzecznictwie o poziomie niepełnosprawności i pomocy w systemie pieczy zastępczej. Wieloletnia współpraca w ramach zarządzania kryzysowego, prowadzę m.in. zespoły interwencyjne i wsparciowe w szkołach oraz instytucjach doświadczonych kryzysem, szczególnie „S”. Specjalizuję się w diagnostyce przesiewowej zachowań „S”. Współpraca z organizacjami, fundacjami i stowarzyszeniami. Jestem autorem programów i projektów zarówno na poziomie gmin jak i powiatu.
Małgorzata Futyma – jestem psychoterapeutą, psychologiem. Ukończyłam 4-letnie szkolenie w Ośrodku Psychoterapii Psychoanalitycznej Trójmiasto. Jestem członkiem nadzwyczajnym Polskiego Towarzystwa Psychoterapii Psychoanalitycznej. Aktualnie jestem Przewodniczącą Powiatowej Rady Specjalistów działającej przy Starostwie w Wołominie.
ARTWORK & FOTO: Kamila Kicińska
INSTYTUT ANALIZY GRUPOWEJ RASZTÓW 2024
03-963 Warszawa, ul. Genewska 9A
ARTWORK & FOTO: Kamila Kicińska
Wróć do spisu treści